ช่วงเวลาจัดงาน: วันอาสาฬหบูชาและวันเข้าพรรษา (ราวเดือนกรกฎาคมของทุกปี)

“ประเพณีแห่เทียนพรรษา” เป็นหนึ่งในประเพณีทางพระพุทธศาสนาที่ยิ่งใหญ่และตระการตาที่สุดของประเทศไทย โดยเฉพาะที่ จังหวัดอุบลราชธานี ซึ่งจัดขึ้นอย่างอลังการจนมีชื่อเสียงไปทั่วโลก ประเพณีนี้สะท้อนถึงความศรัทธาอันแรงกล้าของพุทธศาสนิกชนชาวอีสาน ที่ร่วมใจกันหล่อหลอมและแกะสลักต้นเทียนขนาดใหญ่เพื่อนำไปถวายเป็นพุทธบูชา แด่พระภิกษุสงฆ์ที่จะจำพรรษาตลอดไตรมาส

รากเหง้าและความสำคัญทางพระพุทธศาสนา

ในสมัยโบราณที่ยังไม่มีไฟฟ้าใช้ เมื่อถึงฤดูเข้าพรรษาที่พระสงฆ์ต้องจำพรรษาอยู่ ณ วัดใดวัดหนึ่งเป็นเวลา 3 เดือนเพื่อศึกษาพระธรรมวินัย ชาวบ้านจึงนิยมนำลวดกำยานและเทียนเล่มเล็กๆ มาถวาย เพื่อให้พระสงฆ์ได้ใช้จุดส่องสว่างในการปฏิบัติศาสนกิจและอ่านคัมภีร์ในยามค่ำคืน

ต่อมา ชาวบ้านได้เกิดความคิดที่จะรวมเทียนเล่มเล็กๆ เหล่านั้นมาหลอมรวมกันเป็นเทียนเล่มใหญ่ เพื่อให้สามารถจุดอยู่ได้ยาวนานตลอดทั้งพรรษา และเริ่มมีการตกแต่งลวดลายงดงามเพื่อความสวยงาม จนกระทั่งวิวัฒนาการมาเป็นการประกวดประชันฝีมือช่างศิลป์ในการแกะสลักและติดพิมพ์เทียนพรรษาอย่างอลังการในปัจจุบัน

ศิลปะและประเภทของเทียนพรรษา

ต้นเทียนพรรษาที่ส่งเข้าประกวดและจัดแสดงในงานแห่เทียน ส่วนใหญ่แบ่งออกเป็น 2 ประเภทหลักๆ ซึ่งสะท้อนถึงภูมิปัญญาและฝีมือเชิงช่างอันวิจิตร:

1. ประเภทแกะสลัก: เป็นการหล่อเทียนเป็นบล็อกขนาดใหญ่ แล้วช่างฝีมือจะใช้มีดแกะสลักเซาะเนื้อเทียนทีละจุด จนเกิดเป็นลวดลายไทย เช่น ลายกนก ลายประจำยาม และรูปร่างของตัวละครในชาดกหรือพุทธประวัติที่มีความนูนต่ำนูนสูงดูมีมิติ

2. ประเภทติดพิมพ์: เป็นการทำแม่พิมพ์ลวดลายต่างๆ ขึ้นมาก่อน จากนั้นนำเนื้อเทียนไปหยอดในพิมพ์เมื่อเย็นตัวลงจะได้แผ่นลายเทียนขนาดเล็ก แล้วจึงนำแผ่นลายเหล่านั้นมาแปะติดลงบนโครงสร้างขบวนรถเทียนอย่างประณีตเรียงรายดูคล้ายผ้าปักสีทอง

ขบวนรถเทียนแต่ละคันมักจะมีความยาวหลายเมตร ตรงกลางประดิดประดอยด้วยต้นเทียนชัย เล่าเรื่องราวพุทธประวัติ วรรณคดี หรือสัตว์หิมพานต์ที่ดูราวกับมีชีวิต

บรรยากาศสุดอลังการในวันแห่

งานแห่เทียนพรรษาจะจัดขึ้นอย่างเต็มรูปแบบในวันเข้าพรรษา (วันแรม 1 ค่ำ เดือน 8) ทั่วทั้งเมืองจะคลาคล่ำไปด้วยนักท่องเที่ยวทั้งไทยและต่างชาติ

• ขบวนแห่ภาคกลางวัน: ชมขบวนรถเทียนพรรษาจากคุ้มวัดต่างๆ ที่เคลื่อนผ่านไปตามท้องถนนอย่างช้าๆ อวดโฉมความอลังการของเนื้อเทียนสีเหลืองทองอร่ามเคล้าไปกับเสียงดนตรีพื้นบ้าน ขบวนรำเซิ้งจากสาวงามในชุดแต่งกายผ้าซิ่นอีสานที่ร่ายรำอย่างพร้อมเพรียงและอ่อนช้อย

• การแสดงแสง สี เสียง ภาคค่ำ: ในยามค่ำคืนจะมีการจัดแสดงประกวดเทียนพรรษาโบราณและการเปิดไฟ Light & Sound ส่องสว่างไปยังต้นเทียน ทำให้เห็นลวดลายอันประณีตชัดเจนยิ่งขึ้น สร้างความตื่นตาตื่นใจและงดงามราวกับเมืองสวรรค์

คุณค่าทางสังคม: ประเพณีแห่เทียนพรรษาไม่ได้เป็นเพียงแค่งานแสดงศิลปะกลางแจ้งที่ยิ่งใหญ่ แต่เป็นกุศโลบายในการ "หล่อหลอมความสามัคคีของคนในชุมชน" เพราะกว่าจะได้ขบวนรถเทียนที่งดงามหนึ่งคัน ชาวบ้าน พระสงฆ์ และช่างฝีมือในแต่ละคุ้มวัดต้องใช้เวลาเตรียมงานร่วมกันเป็นเดือนๆ กินนอนและช่วยงานในวัดร่วมกัน เป็นภาพสะท้อนแห่งความศรัทธาและความผูกพันระหว่างบวรพระพุทธศาสนากับวิถีชีวิตไทยอย่างแท้จริง